Overzicht mei 2021 | Artiesten steunen Palestijnen

Overzicht mei 2021 | Artiesten steunen Palestijnen

In de maand mei 2021 registreerde Staat van Beleg 26,843 schendingen, een gemiddelde van zo’n 900 schendingen per dag, en 183 rapporten. (Zie ook ons archief en de maandrapporten van het “Negotations Affairs Department”). De totaallijst van de dodelijke slachtoffers in de Gazastrook van het ministerie van Gezondheid is nog niet vrijgegeven. Wij zullen dit artikel updaten zodra het kan.

– English text here –

Deze maand schrijven we over de culturele sector. Een heel ander beeld dan we krijgen wanneer we de officiële media volgen. Maar toch zijn er veel geluiden te horen over een verandering in de publieke opinie. Talloze artiesten hebben zich uitgesproken tegen het recente geweld in de Gazastrook en in de wijk Sheikh Jarrah in Oost-Jeruzalem waar Palestijnen uit hun huizen worden gezet. Ook deze keer gingen er wereldwijd vele tienduizenden mensen de straat op om hun steun te betuigen aan het Palestijnse volk. Maar de openlijke kritiek van vele prominente artiesten met een enorme achterban geeft aan dat het debat aan het veranderen is. En dat geeft toch een beetje hoop. Vandaar dat we deze keer laten zien uit welke hoek Palestijnen gesteund worden.

Wie de media een beetje volgt met betrekking tot de situatie in Palestina zal een bombardement aan artikelen en reacties over Hamas, terrorisme, antisemitisme en een klein, hulpeloos Israël dat zich poogt te verdedigen tegen de krachten van kwaad over zich heen krijgen. Maar er is ook een andere kant. Een kant die helaas weinig aandacht krijgt. Dat is steun voor het Palestijnse volk vanuit de hoek van de cultuur in brede zin. Eerder al steun van grootheden als Mahatma Gandhi, Albert Einstein, Bertrand Russell, Nelson Mandela, of Desmond Tutu. Ondanks het feit dat dit legendarische figuren zijn uit onze politieke geschiedenis is het niet gelukt een omslag teweeg te brengen met betrekking tot een veroordeling van de Israëlische misdaden tegen het Palestijnse volk door onze politici. Maar de tijden zijn veranderd en nu zien we idolen van de jongeren van nu die zich openlijk uitspreken over de mensonterende behandeling van een volk door een ander volk.

Boeken dragen de beschaving. Zonder boeken is de geschiedenis stil.” schreef de historica Barbara Tuchman.

De totale verwoesting van de grootste boekhandel en bibliotheek in Gaza tijdens de laatste aanval is een wrange echo van de meer dan 60.000 boeken die in 1948 door Israël tijdens de Nakba werden geplunderd. Daarbij zaten veel manuscripten, dagboeken en onvoltooide werken. Een schat aan informatie over de Palestijnse cultuur die in één keer werd weggevaagd. Beter gezegd: het was de Palestijnse cultuur zelf die werd vernietigd.
De bibliotheek van Samir Mansour bevatte zo’n 100.000 boeken die van groot belang waren voor de studenten van drie nabij gelegen universiteiten. Op 18 mei jongstleden reduceerden Israëlische bommen de bibliotheek tot gruis.

Mahmoud Assaf, a Gaza-based Palestinian author looks for his books in the wreckage of the library. (Photo: Mahmoud Ajjour, The Palestine Chronicle)

Allerlei

De supermodellen Bella en Gigi Hadid ventileerden hun afschuw over de recente aanval van Israël op de Gazastrook al vanaf de eerste dag.

Geraldo Rivera van het eertijds beruchte praatprogramma sprak op Fox News van een voortgaande misdaad tegen de menselijkheid met steun vanuit de Verenigde Staten.

De bekende Britse televisiepresentator John Oliver liet zich ook niet onbetuigd en leverde felle kritiek op de meest recente aanval op de Gazastrook.

Ook de populaire komiek, schrijver en presentator Stephen Fry liet weten dat hij een kritisch essay van Benjamin Moser briljant vond. Dat werd hem niet door iedereen in dank afgenomen. Moser heeft het vooral over de manier waarop veel mensen gedwongen worden naar de situatie te kijken vanuit een zionistisch perspectief. Een veelgehoorde dooddoener is dat het zo “ingewikkeld” is. Dat is het historisch misschien ook wel. “Maar moreel?”, schrijft Moser, “In deze tijd? Niets ingewikkelds aan. Ga maar eens een middag in Hebron kijken.”

Niet iedereen houdt voet bij stuk. Paris Hilton en Mark Ruffalo (de Hulk) reageerden aanvankelijk geschokt maar trokken vervolgens hun kritiek weer in. Het is echter niet langer zo dat iedereen excuses maakt voor kritiek op het gedrag van Israël.

Muziek

Meer dan 600 internationale muzikanten, waaronder grootheden als Patti Smith en leden van Rage Against the Machine, riepen in een open brief op tot een boycot van optredens in Israël, totdat er een eind komt aan de bezetting.

In april verzorgden Roger Waters, Brian Eno en Tom Morello een online muziekspektakel samen met Palestijnse musici. Het doel was om geld in te zamelen voor muzikanten in de Gazastrook. Want ook daar wordt muziek gemaakt, geschilderd en geschreven. Iets wat je bijna zou vergeten als je de nieuwsuitzendingen volgt. Het evenement kreeg zoals verwacht niet heel veel aandacht in de pers, maar werd toch aangekondigd door onder andere het legendarische muziekblad Rolling Stone en door CNN.

De populaire zangeres Dua Lipa werd samen met de zusjes Hadid getrakteerd op een hele pagina in de New York Times met de verschrikkelijke tekst “Hamas calls for a second Holocaust”, vanwege hun steun aan de Palestijnen. De man achter deze advertentie, Shmuley Boteach, had eerder op soortgelijke wijze geprobeerd de Nieuw-Zeelandse zangeres Lorde en het Amerikaanse congreslid Ilan Omar in diskrediet te brengen. Bekende figuren – influencers – moeten het vaak ontgelden, want hun grote en jonge achterban vormt een gevaar voor de Israëlische propaganda.

Anders dan bijvoorbeeld Paris Hilton liet Dua Lipa zich niet de mond snoeren en ging fel tekeer tegen de groep die haar bedreigde. Gelukkig zien we dat steeds vaker. Bella en Gigi Hadid, Dua Lipa en Lorde zijn allemaal midden twintig en hebben dus een achterban die niet meer zo makkelijk te chanteren is als de oudere generaties.

Door de jaren heen hebben talloze beroemde musici op de een of andere manier laten weten het niet eens te zijn met de onderdrukking van de Palestijnen. Niemand van hen is misschien actiever dan de levende muzieklegende Roger Waters, maar de idolen van verschillende generaties hebben samen toch bijgedragen aan het kantelpunt dat er lijkt aan te komen. Joan Baez, Elvis Costello, Peter Gabriel, Annie Lennox, Rag’n’Bone Man zijn slechts enkele namen uit een lange lijst.

Kunst

Ingrid Rollema, vooral bekend van haar bijzondere beeldhouwwerken, is al meer dan 25 jaar in het vluchtelingenkamp Khan Younis in de Gazastrook actief om Palestijnse kinderen een alternatief te bieden voor de troosteloosheid en het vele geweld waarin ze moeten opgroeien. Arafat zou haar gezegd hebben dat kunst kinderen kan helpen om beter om te gaan met de harde realiteit van alledag.

De mysterieuze kunstenaar Banksy was zowel in de Gazastrook actief (Banksy creates street art in Gaza criticising ‘world’s largest open-air prison’) als bij de Afscheidingsmuur. In Gaza maakte hij graffiti als reactie op de verwoestingen en de slachtoffers van de Israëlische aanval van 2014. In Bethlehem ontwierp hij het Walled Off Hotel, in koloniale sfeer en met uitzicht op de Afscheidingsmuur. Op de Afscheidingsmuur heeft hij ook enkele kunstwerken aangebracht.

De serie Verwoest Huis van Marjan Teeuwen wordt gevormd door slooppanden die door haar worden getransformeerd voordat ze daadwerkelijk verdwijnen. Wat overblijft is de fotografie die dan ook een integraal onderdeel van het werk is. Sinds 2008 heeft ze een aantal van deze monumentale kunstwerken kunnen realiseren in onder andere Rusland, Nederland en Japan. Maar een installatie in de Gazastrook realiseren, tussen de puinhopen van vele bombardementen sinds 2008 is van een heel andere orde. In 2017 gebeurde dat in Khan Younis/Rafah, niet ver van de Egyptische grens. Het huis was drie jaar eerder gebombardeerd, waarbij een van de zoons om het leven kwam. Verwoest Huis Gaza laat dan ook als geen ander kunstwerk de vervreemding zien die gepaard gaat met het leed van oorlog en bezetting.

Marjan Teeuwen: “Verwoest Huis Gaza is een metafoor voor alle voorbij oorlogen, voor de huidige brandhaarden en voor de onvermijdelijke toekomstige oorlogen. De mens kan de polariteit opbouwen versus verwoesten niet overwinnen.

De Palestijnen mogen ook niet ontbreken uiteraard. Hun bestaan zelf geeft de bijzondere situatie weer. Malak Mattar is pas 21 jaar oud, maar zij heeft de aanvallen op de Gazastrook van 2008, 2012, 2014 en 2021 bewust meegemaakt en gelukkig overleefd. En dan is zij nog een van de “gelukkigen”. Op zeer jonge leeftijd had zij al succes met haar poëtische schilderijen, waardoor zij een paar jaar in Turkije kon studeren en in die periode ook Frankrijk en Nederland kon bezoeken. De meeste andere Palestijnen in de Gazastrook hebben die luxe niet. Tijdens de aanvallen van mei kon ze niet meer schilderen uit angst en bovendien had Israël de enige winkel met teken- en schildermaterialen gebombardeerd.
Op de laatste dag van de bombardementen had ze nog een telefonisch interview waarin ze zei: “Het meest waardevolle wat iemand kan hebben is niet wat je hebt bereikt. Het is het gevoel van veiligheid. Ik boekte successen voor iemand van mijn leeftijd, maar die lijken nu waardeloos. Wat is de waarde van die prestaties als ik mijn leven niet zeker ben?

Het magazine GQ zette haar onlangs nog bij de meest invloedrijke Palestijnse kunstenaars van dit moment. (Five Palestinian Artists You Need To Know About)

Malak Mattar, When the world sleeps II, 2020

Tot slot: meer dan 1000 kunstenaars en mensen uit de cultuursector hebben in Canada opgeroepen tot economische sancties tegen Israël.

Pogingen om de geschiedenis, cultuur, identiteit en waardigheid van een volk te vernietigen vallen in de categorie genocide. Het ontmenselijken van de ander is een noodzakelijke stap in die richting. Indien stemmen uit de grensoverschrijdende culturele wereld een verschil kunnen maken in de publieke opinie zou dat een hoopvol signaal zijn. Wat vernietigd werd keert terug om z’n plek op te eisen. Geen wraak, doch rechtvaardigheid. Dat is het verschil tussen universele en nationalistische waarden. Beschaving is het toverwoord.

No Comment

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Rapportages per maand

Database


Voor een overzicht van mensenrechtenschendingen vanaf juli 2015 tot heden zie ons archief

For an overview of human rights violations from July 2015 to present see our archive

Facebook feed

Slachtoffers / Victims


Een lijst in omgekeerde chronologische volgorde, van Israeli's en Palestijnen die gedood zijn sinds de Tweede Intifada begon in 2000.

A list in reverse chronological order, of Israelis and Palestinians killed since the Second Intifada began in 2000.